[Flitscollege] Wat gebeurt er als je een mailtje verstuurt?

Via Twitter vraagt Jeroen van der Ham, docent aan de Universiteit van Amsterdam, of hij me een college over e-mail mag geven. We spreken af op zijn werkplek: de faculteit der Natuurwetenschappen, Wiskunde en Informatica.

Jeroen van der Ham_web

Jeroen van der Ham. Foto: Maurits Reijnoudt

Hij maakt een kalme, geïnformeerde indruk. Hij ziet er niet uit zoals je van iemand met een doctorale graad zou verwachten. Onder zijn zandkleurige broek draagt hij Allstars en over zijn zwarte t-shirt draagt hij een vest, de mouwen opgestroopt. Jeroen van der Ham geeft les aan de master die onder andere ingaat op de werking van e-mail.

Met een kop koffie on the side, begint Jeroen zijn ‘flitscollege’, zoals hij het zelf noemt. Hij start een scherm op zijn computer en tikt de domeinnaam van Bits of Freedom in: bof.nl. “Kijk,” zegt hij: “dit is de e-mailprovider van Bits of Freedom, en hij wijst naar ‘zimbra-login.net’.” Dat is inderdaad waar ik mijn gebruikersnaam en wachtwoord invoer. “Eronder staan twee andere adressen.”, vervolgt Jeroen. “Die worden ingeschakeld als jouw e-mailprovider plotseling prolemen ondervindt. Deze tweede en eventueel de derde ontvanger, houden je mailtje vast en proberen het mailtje weer af te leveren bij jouw e-mailprovider, zodra die weer in de lucht is.”

Communicatie

De mail die ik binnenkrijg op mijn e-mailadres van Bits of Freedom, staat ergens op een server in Nederland. Die server is eigendom van het bedrijf dat mij de e-mailservice aanbiedt. In tegenstelling tot wat veel mensen denken, vliegen jouw mailtjes niet permanent door de lucht, maar staan ze gewoon ergens opgeslagen op een harde schijf, in een gebouw. Elke keer als ik een mailtje wil openen, log ik in en lees ik de mail die op de server staat.

Maar de mail die ik lees in mijn inbox komt natuurlijk ergens vandaan. Stel nou dat een vriend van mij, we noemen hem Jan, een mailtje stuurt met een Hotmail-adres. Zijn mail staat opgeslagen op een server in Washington, zoals bij iedereen met een Hotmail-account het geval is. Op het moment dat Jan zijn mailtje wil versturen, krijgt het bericht een adresregel mee.

Jan stuurt een mail naar maurits.reijnoudt@bof.nl. De naam van dat e-mailadres is gekoppeld aan een IP-adres, de locatie van de e-mailserver van bof.nl. Een ‘Message Delivery Agent’, de postbode van Jans mailtje, ziet waar de mail naar toe moet en levert hem af bij zimbra-login.net. Zoals Jeroen al eerder vaststelde, schuilt achter dat adres de e-mailprovider van Bits of Freedom. Ik log in en vind het mailtje van Jan.

Uva_web

Jeroen geeft les aan de faculteit der Wiskunde, Natuurwetenschappen en Informatica van de Universiteit van Amsterdam. Foto: Maurits Reijnoudt

Wat is er onderweg gebeurd?

“Elk mailtje dat je verstuurt, heeft verschillende ‘headers’.” vertelt Jeroen. Headers zijn als het ware  notities van waar het mailtje onderweg is geweest, bij wie het vandaan komt en waar het naar toe moet. Ook krijgt een mailtje een label. Jeroen: “Als ik mail open die mij vanaf een gmail-adres is gestuurd, zie ik welke plekken dat mailtje heeft aangedaan voor het bij mij terecht kwam. Die informatie in de headers, hoeft echter niet altijd volledig te zijn. Stel je bijvoorbeeld voor dat de Amerikaanse inlichtingendienst het mailtje wil lezen, dan kan het er makkelijk onderweg een kopie van maken en vervolgens weer doorsturen. Een server is namelijk niet verplicht om in de header achter te laten dat het mailtje is gepasseerd.”

Sommige providers laten in de headers zien waar het mailtje vandaan komt. Hotmail is zo’n provider. Van het mailtje dat Jan heeft gestuurd, kan ik dus zien of hij het van zijn werkplek, vanuit huis of vanaf zijn hotelkamer in Barcelona heeft gestuurd.

Spamfilters

“Om te voorkomen dat je lastig wordt gevallen met spam, heeft de server die jouw mail ontvangt een spamfilter.”, legt Jeroen uit. “Soms is dat filter geïnstalleerd op de server zelf, soms stuurt jouw e-mailprovider de mail eerst naar een spamfilter toe dat op een andere server draait, waarna het weer terug komt naar jouw eigen server en het in je inbox wordt geplaatst. Deze spamfilters zijn zo geprogrammeerd dat ze aan de inhoud van het mailtje kunnen zien of het wel echt de bedoeling is dat jij dat mailtje krijgt.”
Een spamserver leest dus eigenlijk mijn mail om te controleren of ik geen kwade bedoelingen heb. Verder ziet-ie ook waar een mailtje vandaan komt. Als ik bijvoorbeeld een mailtje ontvang van Jan, checkt mijn spamfilter of de mailserver van Jan een goede reputatie heeft. Hoe beter de reputatie van een mailserver, hoe makkelijker je mailtje wordt toegelaten tot je inbox.

“Een tijdje geleden stond in nrc.next een artikel over het gebruik van spamfilters door grote Nederlandse bedrijven.”, vertelt Jeroen. “ABN-Amro maakt bijvoorbeeld gebruik van een spamfilter van het Amerikaanse bedrijf ‘Message Labs’. De spamfilter draait op een server in de Verenigde Staten. Alle mail die naar ABN-Amro wordt verstuurd, passeert dus eerst het filter in Amerika.” Hierdoor bestaat het risico dat bedrijfsgevoelige informatie door de Amerikaanse overheid wordt gelezen.

In het kort heeft Jeroen de werking van e-mail aan me uitgelegd. Natuurlijk zijn er nog veel meer technische details. Ik hoop in de komende weken verder op die technische details in te zoomen, en dan vooral op wat dat betekent voor jou als e-mailgebruiker.

Oproep: Heb jij een interessant verhaal over e-mail? Laat het me weten!

One Thought on “[Flitscollege] Wat gebeurt er als je een mailtje verstuurt?

  1. Vincent on januari 22, 2014 at 6:07 pm said:

    Waar je “Message Delivery Agent” gebruikt, is in werkelijkheid sprake van een Message Transfer Agent. De Message /Delivery/ Agent zorgt ervoor dat een (in dit geval door zimbra-login.net) ontvangen bericht in jouw mailbox terecht komt.

    Headers geven niet alleen het pad aan dat het mailtje heeft afgelegd, maar bevatten ook metadata – een afzender-adres, ontvanger-adres en onderwerp bijvoorbeeld. Het is juist dat iemand met de juiste technische kennis bij benadering kan bepalen waar een mailtje precies vandaan verstuurd is, maar in de headers kan je niet zomaar zien dat het een hotelkamer is!

    “Labels”, die je noemt, zijn een concept wat door Gmail is geïntroduceerd, maar niet een algemeen onderdeel van email.

    De term ‘spamserver’ wordt in email vooral gebruikt voor systemen die spam versturen. Je bedoelt daar waarschijnlijk ‘spamfilter-server’ of gewoon ‘spamfilter’.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

De volgende HTML tags en attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

Post Navigation